• de alegrias y tristezas del malecon6

    1981-1992

    Pedro Pablo Oliva, De Alegrias y Tristezas del Malecon, 1m x 70cm mixta cartulina

  • 0281m

    1981-1992

    Antonio Eligio Fernández - Tonel, Engels czytający George’owi Weerthowi, 1989, farba i kredki na papierze do akwareli 

W latach 1981 - 1992 powstaje wiele instytucji zajmujących się promocją i nauką sztuk plastycznych. Czołowi artyści są wykładowcami na uczelniach kubańskich (np. Flavio Garciandia, profesor w Instytucie Sztuki [Instituto del Arte]). Na początku lat 80-tych ma miejsce ważne wydarzenia artystyczne, a mianowicie wystawa Volumen 1, Sano y Sabroso oraz “Pinturas frescas”. Dzięki nim wpływają na wyspę nowe współczesne kierunki malarskie, które kształtują drugą awangardę kubańską. Liczy się “lo conceptual”: idea jest znacznie ważniejsza niż forma. A forma potrafiła wtedy zaskakiwać. Obrazy “wychodziły” poza ramy, powstawały instalacje, przedstawiano performance. Były to zabiegi nie tylko celowe, lecz również konieczne; kryzys ekonomiczny w latach 80-tych zmusił artystów do używania materiałów alternatywnych, niekoniecznie stworzonych do malowania. Ponadto sztuka opowiadała o sztuce („sztuka dla sztuki”), często ironicznie i groteskowo. Za cel obrała sobie grę z widzem, który miał dopełnić dzieła. A dzieło miało wymiar bardziej metaforyczny niż literalny. Zaczęły wkradać się do niego elementy kiczu. Ten okres malarstwa reprezentuje między innymi José Bedia (tworzący performance oraz instalacje; wyrażający przez to emocje i nawiązujący do kwestii filozoficznych dotyczących bytu ludzkiego, znajdującego się w interrelacji z naturą). Drugim ważnym artystą jest Juan Francisco Padilla, który podobnie jak inni kubańscy malarze wychowujący się w sąsiedztwie ludów afrykańskich, sprowadzonych na Kubę do ciężkich prac na roli, zagłębiał się w ich tradycje, nieco różniące się od tych wyspiarskich, często używając elementów symbolicznych, rytualnych, legendarnych w swoich dziełach. Warto przywołać też postać Umberto Castro Garcia, którego twórczość przedstawia agresję i niepewność dnia dzisiejszego; artysta powraca do tematów ponadczasowych, odwołując się do mitologii np. w dziele “Caida de Ikaro”.
Ważnym wydarzeniem dla kultury i sztuki kubańskiej było Hawańskie Biennale Sztuki, które odbyło się w 1984 roku. Statystyki dotyczące ilości zwiedzających okazały się zdumiewające – w ciągu pierwszych sześciu dni Biennale odwiedziło 44 000 osób, w ogóle 200 000 osób, w 2 milionowym wtedy mieście. Kolejne Biennale odwiedziło prawie 100% więcej zainteresowanych.